คลิก อ่านบทความตามหัวข้อ
ทีมงาน สส. 8 คน งบประมาณแฝง คุ้มค่ากับภาษีประชาชน หรือไม่
แวดวงการเมืองไทย หัวข้อเรื่องเงินเดือนของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) มักจะถูกหยิบยกขึ้นมาวิพากษ์วิจารณ์อยู่เสมอ แต่มีอีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่ซ่อนอยู่ภายใต้โครงสร้างงบประมาณแผ่นดินและไม่ค่อยถูกพูดถึงในเชิงลึกนัก นั่นคือ “งบประมาณสนับสนุนคณะทำงาน” หรือที่เรารู้จักกันในนาม ทีมงาน สส. ซึ่งเป็นกลุ่มบุคคลที่กฎหมายอนุญาตให้ผู้แทนราษฎรแต่งตั้งขึ้นเพื่อช่วยปฏิบัติหน้าที่
บทความความรู้ทั่วไปฉบับนี้ จะพาคุณไปเจาะลึกและวิเคราะห์อย่างละเอียดว่า งบประมาณแฝงที่ใช้จ่ายผ่าน ทีมงาน สส. จำนวน 8 คนต่อหนึ่งท่านนั้น มีที่มาที่ไปอย่างไร เป็นเงินจำนวนมหาศาลเพียงใด และที่สำคัญที่สุดคือ ประชาชนได้ประโยชน์อะไรจากเม็ดเงินภาษีในส่วนนี้
1. โครงสร้างและที่มาของ ทีมงาน สส. ตามกฎหมาย
ตามระเบียบของรัฐสภาและรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย สส. 1 ท่าน ไม่ได้ทำงานเพียงลำพัง แต่มีสิทธิในการแต่งตั้งบุคคลเข้ามาช่วยงานในตำแหน่งต่างๆ รวม 8 อัตรา โดยที่งบประมาณส่วนนี้ไม่ใช่เงินเดือนส่วนตัวของ สส. แต่เป็นงบประมาณแผ่นดินที่เบิกจ่ายผ่านสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรโดยตรง
อัตรากำลังของ ทีมงาน สส. 8 คน ประกอบด้วย:
- ผู้เชี่ยวชาญประจำตัว (1 อัตรา): อัตราเงินเดือน 24,000 บาท
- ผู้ชำนาญการประจำตัว (2 อัตรา): อัตราเงินเดือนคนละ 15,000 บาท
- ผู้ช่วยดำเนินงาน (5 อัตรา): อัตราเงินเดือนคนละ 15,000 บาท
2. วิเคราะห์ตัวเลขงบประมาณ: ภาษีที่จ่ายให้ ทีมงาน สส.
เมื่อลองนำตัวเลขรายบุคคลมาคำนวณรวมกัน เราจะเห็นภาพรวมของงบประมาณแฝงที่รัฐต้องแบกรับเพื่อสนับสนุนการทำงานของผู้แทนราษฎรดังนี้:
ก. รายจ่ายต่อ สส. 1 ท่าน (รายเดือนและรายปี)
- รวมรายจ่ายต่อเดือน: 24,000 + (15,000 x 2) + (15,000 x 5) = 129,000 บาท
- รวมรายจ่ายต่อปี: 129,000 x 12 = 1,548,000 บาท
ข. รายจ่ายภาพรวมทั้งสภา (สส. 500 ท่าน)
หาก สส. ทุกท่านแต่งตั้ง ทีมงาน สส. เต็มโควตา (ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเต็ม):
- งบประมาณรายเดือนรวม: 129,000 x 500 = 64,500,000 บาท
- งบประมาณรายปีรวม: 64,500,000 x 12 = 774,000,000 บาท (เจ็ดร้อยเจ็ดสิบสี่ล้านบาทต่อปี)
ตัวเลขกว่า 774 ล้านบาทต่อปีนี้ ยังไม่รวมเงินโบนัส (ถ้ามี) ค่าเบี้ยเลี้ยงกรณีเดินทางไปดูงานต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ และสวัสดิการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
3. รายจ่ายแฝง: สิ่งที่มากกว่าแค่ “เงินเดือน” ของทีมงาน สส.
นอกจากเงินเดือนประจำตำแหน่งแล้ว ทีมงาน สส. ยังมีค่าใช้จ่ายแอบแฝงที่ประชาชนต้องร่วมจ่ายผ่านงบดำเนินงานของสภาฯ ดังนี้:
1) ค่าใช้จ่ายในการเดินทางและเบี้ยเลี้ยง
เมื่อ สส. ลงพื้นที่หรือเดินทางไปประชุมกรรมาธิการต่างจังหวัด ทีมงาน สส. บางตำแหน่งมักต้องติดตามไปด้วย ซึ่งสามารถเบิกค่าที่พัก ค่าพาหนะ และค่าเบี้ยเลี้ยงได้ตามระเบียบกระทรวงการคลัง ซึ่งรวมแล้วเป็นตัวเลขที่สูงมากในแต่ละรอบสมัยประชุม
2) สิทธิพิเศษทางการเมือง
การเป็น ทีมงาน สส. มักมาพร้อมกับบัตรประจำตัวที่แสดงสถานะพิเศษ ซึ่งในบางกรณีอาจถูกนำไปใช้เพื่ออำนวยความสะดวกในหน่วยงานราชการหรือการเข้าถึงข้อมูลบางอย่างที่ประชาชนทั่วไปเข้าถึงยาก สิ่งนี้อาจมองเป็น “ต้นทุนทางสังคม” ที่ประเมินเป็นตัวเงินได้ยากแต่มีมูลค่าสูงในมิติทางการเมือง
4. ความคุ้มค่ากับหน้าที่ทีมงาน สส. ประชาชนได้อะไร?
ในเชิงทฤษฎี การจัดสรรงบประมาณให้ ทีมงาน สส. มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับคุณภาพงานนิติบัญญัติ ดังนี้:
- งานวิชาการ: ผู้เชี่ยวชาญและผู้ชำนาญการควรทำหน้าที่วิจัยและรวบรวมข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการร่างกฎหมายหรือการอภิปรายไม่ไว้วางใจ
- การแก้ไขปัญหาพื้นที่: ผู้ช่วยดำเนินงานควรเป็นหูเป็นตาแทน สส. ในการรับเรื่องร้องเรียนจากชาวบ้านในเขตเลือกตั้ง
- การตรวจสอบรัฐบาล: ทีมงานที่มีคุณภาพจะช่วยให้ สส. สามารถตรวจสอบความไม่โปร่งใสของโครงการต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อย่างไรก็ตาม ในมิติด้านลบ มักมีคำครหาว่าตำแหน่ง ทีมงาน สส. กลายเป็นช่องทางการ “ฝากงาน” ให้แก่เครือญาติ เพื่อนฝูง หรือหัวคะแนน เพื่อเป็นการตอบแทนทางการเมือง โดยที่บุคคลเหล่านั้นอาจไม่ได้ปฏิบัติหน้าที่จริงหรือไม่มีความเชี่ยวชาญเพียงพอ
5. ข้อเสนอแนะเพื่อความโปร่งใสของงบประมาณ
เพื่อให้งบประมาณเกือบ 800 ล้านบาทต่อปีที่ใช้ไปกับ ทีมงาน สส. เกิดประโยชน์สูงสุด ภาคประชาชนมักเรียกร้องให้มีการปฏิรูปดังนี้:
- การเปิดเผยรายชื่อและวุฒิการศึกษา: เพื่อตรวจสอบว่าผู้ที่มารับเงินภาษีมีความรู้ความสามารถตรงกับตำแหน่งหรือไม่
- การรายงานผลการปฏิบัติงาน (KPI): สภาฯ ควรมีระบบให้ทีมงานรายงานว่าในแต่ละเดือนได้จัดทำรายงานวิชาการหรือรับเรื่องร้องเรียนไปกี่เรื่อง
- การห้ามแต่งตั้งเครือญาติ: เพื่อป้องกันการทุจริตในลักษณะ “ผลประโยชน์ทับซ้อน”
สรุป ทีมงาน สส. 8 คน
งบประมาณสำหรับ ทีมงาน สส. 8 คน คือต้นทุนทางประชาธิปไตยที่จำเป็นในการสนับสนุนการทำงานของผู้แทนราษฎรในยุคสมัยที่กฎหมายและความต้องการของประชาชนมีความซับซ้อนขึ้น หากเม็ดเงินกว่า 774 ล้านบาทต่อปีนี้ ถูกใช้ไปเพื่อจ้างผู้เชี่ยวชาญตัวจริงมาพัฒนาประเทศ ก็นับว่าเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า
แต่หากประชาชนเพิกเฉย ไม่ติดตามตรวจสอบพฤติกรรมการแต่งตั้งและผลงานของ ทีมงาน สส. เหล่านี้ งบประมาณแฝงมหาศาลก็จะกลายเป็นเพียงสวัสดิการของนักการเมืองที่เบียดบังภาษีของชาวบ้านไปอย่างน่าเสียดาย
แหล่งที่มาข้อมูลอ้างอิงและรูปภาพประกอบบทความ
- ระเบียบรัฐสภาว่าด้วยการแต่งตั้งบุคคลเพื่อปฏิบัติหน้าที่แก่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2544 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
- พระราชกฤษฎีกาเงินประจำตำแหน่งและประโยชน์ตอบแทนอื่นของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา และกรรมาธิการ: ราชกิจจานุเบกษา.
- รายงานวิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปี (งบประมาณด้านนิติบัญญัติ): สำนักงบประมาณ.
- สถาบันพระปกเกล้า: ข้อมูลสิทธิประโยชน์และโครงสร้างบุคลากรสนับสนุนทางการเมือง.
- คู่มือสมาชิกรัฐสภาไทย: ฝ่ายบริการข้อมูลวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.