คลิก อ่านบทความตามหัวข้อ
สส. เงินเดือนเท่าไหร่ มีสิทธิพิเศษ เงินพิเศษ ผลประโยชน์อื่นอะไรที่ใช้งบประมาณแผ่นดินที่ประชาชนต้องรู้
เจาะลึก “เงินเดือน สส.” และสิทธิประโยชน์จากงบประมาณแผ่นดินที่ประชาชนไทยต้องรู้
ในระบอบประชาธิปไตย “สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร” (สส.) คือฟันเฟืองสำคัญที่ทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงและตัวแทนของประชาชนในการใช้อำนาจนิติบัญญัติ แต่ในขณะเดียวกัน สส. ก็คือบุคคลที่ได้รับค่าตอบแทนและสวัสดิการจาก “ภาษีอากร” ของประชาชนโดยตรง คำถามที่ว่า “สส. เงินเดือนเท่าไหร่?” และ “มีสิทธิพิเศษอะไรบ้าง?” จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของความอยากรู้ส่วนบุคคล แต่เป็นเรื่องของความโปร่งใสและการตรวจสอบงบประมาณแผ่นดินที่ประชาชนทุกคนควรทราบ
บทความนี้จะพาคุณไปสแกนทุกบรรทัดของรายได้ สส. ตั้งแต่เงินเดือนพื้นฐาน ไปจนถึงงบประมาณแฝงที่ใช้จ่ายผ่านตัวแทนทั้ง 500 ท่านในสภาฯ
1. โครงสร้างรายได้พื้นฐาน: สส. ได้เงินเดือนเท่าไหร่?
รายได้ของ สส. ไทยไม่ได้ถูกเรียกว่า “เงินเดือน” ทั้งหมดตามกฎหมาย แต่จะประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก ตาม พระราชกฤษฎีกาเงินประจำตำแหน่งและประโยชน์ตอบแทนอื่น ดังนี้:
สส. แต่ละคนมีรายได้รายเดือนต่อคน
- เงินประจำตำแหน่ง สส.: 71,230 บาท
- เงินเพิ่ม สส.: 42,330 บาท
- รวมรายได้คงที่ต่อเดือนขอว สส.: 113,560 บาท
สส. รายได้ต่อปีเท่าไหร่?
หากมองในมุมมองของพนักงานบริษัททั่วไป สส. จะมีรายได้ต่อปีอยู่ที่ 1,362,720 บาท ซึ่งตัวเลขนี้ถือเป็นเพียง “ฐานราก” ของงบประมาณที่รัฐต้องจ่ายเท่านั้น
2. จำนวน สส. และภาระงบประมาณภาพรวมของประเทศ
งบรายจ่ายรายปีรวม สส. ปีละเท่าไหร่
ประเทศไทยมี สส. ทั้งหมด 500 คน (แบ่งเป็น สส. เขต 400 คน และ สส. บัญชีรายชื่อ 100 คน) เมื่อคำนวณงบประมาณเฉพาะ “เงินประจำตำแหน่งและเงินเพิ่ม” จะพบตัวเลขที่น่าสนใจดังนี้:
- งบจ่ายรายเดือนรวม: 113,560 บาท x 500 คน = 56,780,000 บาทต่อเดือน
- งบจ่ายรายปีรวม: 56,780,000 บาท x 12 เดือน = 681,360,000 บาทต่อปี
นี่คือยอดเงินที่จ่ายตรงเข้าบัญชีของ สส. ทั้ง 500 ท่านโดยยังไม่นับรวมค่าตอบแทนอื่นๆ
3. งบประมาณ “คณะทำงาน”: สิทธิการจ้างผู้ช่วยที่ประชาชนต้องรู้
หนึ่งในประเด็นที่มักถูกวิพากษ์วิจารณ์คือ สส. 1 ท่าน สามารถแต่งตั้งทีมงานมาช่วยงานได้ถึง 8 คน โดยที่รัฐบาลเป็นผู้จ่ายเงินเดือนให้คนกลุ่มนี้โดยตรง งบประมาณส่วนนี้ไม่ได้หักจากเงินเดือน สส. แต่เป็นงบประมาณแผ่นดินที่จัดสรรเพิ่มให้ ดังรายละเอียดต่อไปนี้:
| ตำแหน่ง | จำนวน (คน) | เงินเดือนต่อคน (บาท) | รวมต่อเดือน (บาท) |
| ผู้เชี่ยวชาญประจำตัว | 1 | 24,000 | 24,000 |
| ผู้ชำนาญการประจำตัว | 2 | 15,000 | 30,000 |
| ผู้ช่วยดำเนินงาน | 5 | 15,000 | 75,000 |
| รวมงบคณะทำงานต่อ สส. 1 ท่าน | 8 | – | 129,000 |
สรุปงบประมาณส่วนคณะทำงาน (ภาพรวมประเทศ)
หาก สส. ทั้ง 500 คน แต่งตั้งทีมงานครบโควตา ประเทศจะมีผู้ช่วย สส. รวมทั้งสิ้น 4,000 คน และต้องใช้งบประมาณจ้างงานสูงถึง 64,500,000 บาทต่อเดือน หรือปีละกว่า 774 ล้านบาท
4. สิทธิพิเศษและผลประโยชน์ของ สส. “นอกเหนือ” จากเงินเดือน
นอกจากรายได้คงที่ สส. ยังได้รับสิทธิประโยชน์และ “เงินพิเศษ” ที่เบิกจ่ายจากงบประมาณแผ่นดินตามการปฏิบัติงานจริง ดังนี้:
ก. เบี้ยประชุมกรรมาธิการ (Extra Income)
สส. ไม่ได้ทำงานเพียงแค่ในห้องประชุมใหญ่ แต่ยังมีงานในคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ซึ่งจะมีค่าตอบแทนแยกต่างหาก:
- ค่าเบี้ยประชุมคณะกรรมาธิการ: ครั้งละ 1,500 บาท
- ค่าเบี้ยประชุมคณะอนุกรรมาธิการ: ครั้งละ 800 บาท
ข้อสังเกต: หากในหนึ่งวันมีการประชุมหลายคณะ และ สส. เข้าประชุมจริง ก็สามารถเบิกเงินส่วนนี้เพิ่มขึ้นตามจำนวนครั้งที่ประชุม
ข. สิทธิการเดินทางและเบี้ยเลี้ยง (Travel Benefits)
นี่คือสิทธิพิเศษที่อำนวยความสะดวกในการลงพื้นที่และการทำงาน:
- การเดินทางในประเทศ: สามารถเบิกค่าตั๋วเครื่องบิน (ชั้นธุรกิจ), รถไฟ (ชั้น 1), รถยนต์โดยสาร ตามจริง
- การเดินทางไปต่างประเทศ: สส. มักเดินทางในนามคณะกรรมาธิการเพื่อไปดูงาน โดยได้รับค่าที่พัก ค่าเบี้ยเลี้ยง และค่าพาหนะตามระเบียบกระทรวงการคลัง (ในอัตรา VIP)
- บัตรโดยสารฟรี: สส. มีสิทธิใช้เอกสิทธิ์ในหน่วยงานขนส่งของรัฐบางแห่งตามที่ระเบียบกำหนด
ค. สวัสดิการค่ารักษาพยาบาล (Healthcare)
สส. มีสิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาลจากสถานพยาบาลของรัฐและเอกชนในอัตราที่สูงกว่าประชาชนทั่วไป เช่น:
- ค่าห้องและค่าอาหาร (ผู้ป่วยใน) ไม่เกิน 4,000 บาท/วัน
- ค่ารักษาพยาบาลทั่วไป กรณีเจ็บป่วยฉุกเฉินหรืออุบัติเหตุในสถานพยาบาลเอกชน
ง. เงินทุนเลี้ยงชีพ (Pension-like)
เมื่อพ้นจากตำแหน่ง สส. มีสิทธิได้รับ “เงินทุนเลี้ยงชีพสมาชิกสมาชิกรัฐสภา” ซึ่งคำนวณตามระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง คล้ายกับการได้รับบำนาญเพื่อให้มีรายได้หลังจากการทำหน้าที่ทางการเมืองสิ้นสุดลง
5. สรุปภาพรวม: 1 เดือน ประเทศเสียงบประมาณให้ สส. เท่าไหร่?
หากเรานำตัวเลขทั้งหมดมาขมวดรวมกัน เพื่อให้เห็นภาพว่า สส. 1 คน ใช้งบประมาณแผ่นดินเท่าไหร่ใน 1 เดือน (แบบประมาณการขั้นต่ำ):
- เงินเดือน + เงินเพิ่ม: 113,560 บาท
- เงินเดือนทีมงาน (8 คน): 129,000 บาท
- ค่าเบี้ยประชุม (สมมติสัปดาห์ละ 2 ครั้ง): 12,000 บาท (โดยประมาณ)
- รวมงบประมาณรายหัว: ~254,560 บาทต่อเดือน
เมื่อคูณด้วยจำนวน สส. 500 คน ประเทศไทยต้องจัดสรรงบประมาณเฉลี่ยเดือนละ 127,280,000 บาท (หรือประมาณ 1,527 ล้านบาทต่อปี) เพื่อหล่อเลี้ยงระบบผู้แทนราษฎร
6. ทำไมประชาชนต้องรู้และต้องตรวจสอบ?
ตัวเลขมหาศาลข้างต้นถูกกำหนดขึ้นด้วยเหตุผลหลักคือ “เพื่อให้ผู้แทนราษฎรทำงานได้อย่างอิสระ” ไม่ถูกครอบงำโดยนายทุนสีเทา และมีทรัพยากรเพียงพอในการแก้ไขปัญหาให้ประชาชน อย่างไรก็ตาม ประชาชนควรให้ความสำคัญกับประเด็นดังต่อไปนี้:
- ความคุ้มค่าของผลงาน: รายได้หลักแสนต่อเดือน สอดคล้องกับการเข้าประชุมสภาฯ หรือการผลักดันกฎหมายที่เป็นประโยชน์หรือไม่?
- การแต่งตั้งทีมงาน: ผู้ช่วย 8 คน เป็นคนที่มีความรู้ความสามารถจริง หรือเป็นการ “ฝากงาน” ให้ญาติพี่น้องเข้ามาเสวยสุขจากงบประมาณแผ่นดิน?
- งบดูงานต่างประเทศ: บ่อยครั้งที่งบส่วนนี้ถูกมองว่าเป็นการ “เที่ยวแฝง” มากกว่าการไปศึกษาดูงานเพื่อนำความรู้มาพัฒนาประเทศจริง
บทสรุป
สส. 1 คน ใช้งบประมาณแผ่นดินเฉพาะเงินเดือนตนเองและทีมงานรวมแล้วเกือบ 300,000 บาทต่อเดือน (ยังไม่รวมค่าเบี้ยประชุมและค่าเดินทาง) เงินเดือนและสิทธิพิเศษของ สส. คือต้นทุนที่สังคมจ่ายเพื่อให้ได้มาซึ่งระบอบการปกครองที่ตรวจสอบได้ แม้ตัวเลขรายรับรวมทีมงานจะดูสูงถึงหลักล้านต่อปี แต่หาก สส. ท่านนั้นทำหน้าที่อย่างเต็มกำลัง ปกป้องผลประโยชน์ประชาชน และตรวจสอบการทุจริตอย่างเข้มงวด งบประมาณส่วนนี้ก็นับว่าเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า
ในทางกลับกัน หากประชาชนเพิกเฉย ไม่ติดตามตรวจสอบพฤติกรรมการใช้เงินและสิทธิประโยชน์เหล่านี้ ภาษีที่จ่ายไปก็อาจกลายเป็นเพียงงบประมาณที่สูญเปล่าในวงจรการเมืองเดิม ๆ
แหล่งที่มาข้อมูลอ้างอิงและรูปภาพประกอบบทความ
- พระราชกฤษฎีกาเงินประจำตำแหน่งและประโยชน์ตอบแทนอื่นของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา และกรรมาธิการ (ฉบับที่มีผลบังคับใช้ปัจจุบัน)
- ระเบียบรัฐสภาว่าด้วยการแต่งตั้งบุคคลเพื่อปฏิบัติหน้าที่แก่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2544 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
- สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร: รายงานงบประมาณและสิทธิประโยชน์สมาชิกฯ
- สถาบันพระปกเกล้า: ข้อมูลโครงสร้างอำนาจหน้าที่และสวัสดิการผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
- พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี: สำนักงบประมาณ