คลิก อ่านบทความตามหัวข้อ
สส. ไทย 500 คน ใช้งบประมาณแผ่นดินเดือนละเท่าไหร่ สวัสดิการและสิทธิพิเศษมีอะไรบ้าง
เปิดงบประมาณแผ่นดิน: สส. ไทย 500 คน ใช้งบเดือนละเท่าไหร่? สวัสดิการและสิทธิพิเศษมีอะไรบ้าง
ระบอบประชาธิปไตย “สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร” (สส.) คือตัวแทนที่ประชาชนมอบความไว้วางใจให้เข้าไปทำหน้าที่ออกกฎหมายและตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล แต่การปฏิบัติหน้าที่เหล่านี้มาพร้อมกับค่าใช้จ่ายจำนวนมากที่เบิกจ่ายจากภาษีประชาชน บทความนี้จะพาทุกคนไปกางตัวเลข “เงินเดือน สส.” สิทธิประโยชน์ และงบประมาณภาพรวมที่ประเทศต้องแบกรับในแต่ละปี
1. ประเทศไทยมี สส. กี่คน?
ตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน ประเทศไทยมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวนรวมทั้งสิ้น 500 คน โดยแบ่งโครงสร้างออกเป็น 2 ส่วน:
- สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง: 400 คน (มาจากผู้ชนะในแต่ละเขตทั่วประเทศ)
- สส. แบบบัญชีรายชื่อ (Party-list): 100 คน (มาจากคะแนนรวมของพรรคการเมืองในระดับประเทศ)
จำนวน 500 ท่านนี้คือฐานตัวเลขสำคัญในการคำนวณงบประมาณรายจ่ายที่รัฐต้องจัดสรรในทุกๆ เดือน
2. เปิดโครงสร้างเงินเดือน สส. (รายบุคคล)
รายได้ของ สส. ไทยประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก ตามพระราชกฤษฎีกาเงินประจำตำแหน่งและประโยชน์ตอบแทนอื่น ซึ่งมีอัตราคงที่ดังนี้:
รายรับรายเดือน
- เงินประจำตำแหน่ง สส.: 71,230 บาท
- เงินเพิ่ม สส.: 42,330 บาท
- รวมรายได้ สส. คงที่ต่อเดือน: 113,560 บาท
หากคำนวณเป็นรายปี สส. 1 คน จะมีรายได้พื้นฐานอยู่ที่ 1,362,720 บาท
3. งบประมาณ “คณะทำงาน” 8 คน: จุดที่ประชาชนต้องร่วมตรวจสอบ
หนึ่งในงบประมาณก้อนใหญ่ที่สุดที่ไม่ใช่เงินเดือนโดยตรงของ สส. คือ “งบจ้างทีมงาน” สส. แต่ละคนมีสิทธิแต่งตั้งผู้ช่วยได้ถึง 8 คน เพื่อสนับสนุนงานวิชาการและงานในพื้นที่ โดยรัฐบาลเป็นผู้รับผิดชอบเงินเดือนให้ทั้งหมด:
| ตำแหน่ง | จำนวน (คน) | เงินเดือนต่อคน (บาท) | รวมต่อเดือน (บาท) |
| ผู้เชี่ยวชาญประจำตัว | 1 | 24,000 | 24,000 |
| ผู้ชำนาญการประจำตัว | 2 | 15,000 | 30,000 |
| ผู้ช่วยดำเนินงาน | 5 | 15,000 | 75,000 |
| รวมงบคณะทำงานต่อ สส. 1 ท่าน | 8 | – | 129,000 |
นั่นหมายความว่า รัฐต้องเตรียมเงินจ่ายให้โครงสร้างการทำงานของ สส. 1 ท่าน รวมทั้งสิ้น 242,560 บาทต่อเดือน
4. คำนวณงบประมาณภาพรวม: ประเทศต้องจ่ายเท่าไหร่?
เมื่อนำตัวเลข สส. ทั้ง 500 คนมาคำนวณรวมกัน เราจะเห็นตัวเลขงบประมาณมหาศาลดังนี้:
ภาระงบประมาณต่อเดือน
- เงินเดือน สส. 500 คน: 56,780,000 บาท
- เงินเดือนคณะทำงาน 4,000 คน: 64,500,000 บาท
- รวมงบประมาณรายเดือน (เบื้องต้น): 121,280,000 บาท
ภาระงบประมาณต่อปี
- รวมงบประมาณรายปี (เบื้องต้น): 1,455,360,000 บาท (ประมาณ 1.45 พันล้านบาท)
หมายเหตุ: ตัวเลขนี้เป็นเพียงงบเงินเดือนและคณะทำงาน ยังไม่รวมค่าเบี้ยประชุม ค่ารักษาพยาบาล และงบดูงาน
5. สิทธิพิเศษและผลประโยชน์อื่น (Extra Benefits)
นอกเหนือจากเงินเดือน ยังมีสวัสดิการที่เบิกจ่ายจากงบประมาณแผ่นดินที่ประชาชนควรรู้:
ก. เบี้ยประชุมกรรมาธิการ
สส. ที่เข้าประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.) จะได้รับเงินเพิ่ม:
- กรรมาธิการ: ครั้งละ 1,500 บาท
- อนุกรรมาธิการ: ครั้งละ 800 บาท
ข. สิทธิการเดินทาง
สส. สามารถเบิกค่าเดินทางเพื่อปฏิบัติหน้าที่ได้ตามจริง:
- เครื่องบิน: เบิกได้ในชั้นธุรกิจ (Business Class)
- รถไฟ/รถทัวร์: ชั้นสูงสุดที่เปิดให้บริการ
- ที่พัก: เบิกได้ตามระเบียบกรณีเดินทางไปราชการทั้งในและต่างประเทศ
ค. สวัสดิการรักษาพยาบาล
สส. มีสิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาลทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชนในวงเงินที่สูงกว่าประกันสังคมของประชาชนทั่วไป เช่น ค่าห้องพักผู้ป่วยไม่เกิน 4,000 บาทต่อวัน เป็นต้น
ง. เงินทุนเลี้ยงชีพ (บำเหน็จสมาชิกรัฐสภา)
เมื่อพ้นวาระ สส. จะได้รับเงินทุนเลี้ยงชีพซึ่งคำนวณตามระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง คล้ายบำนาญของข้าราชการ เพื่อให้มีรายได้หลังพ้นจากการทำหน้าที่
สรุป: ทำไมประชาชนต้องรู้ตัวเลขงบประมาณแผ่นดินเหล่นี้?
งบประมาณกว่า 1.5 พันล้านบาทต่อปี นี้มาจากภาษีของประชาชนทุกคน การเปิดเผยตัวเลขจึงไม่ใช่เพื่อการโจมตี แต่เพื่อให้ประชาชนสามารถ “ตรวจสอบความคุ้มค่า” ได้ว่า ตัวแทนที่เราเลือกเข้าไปนั้น ทำงานสมกับรายได้ที่ได้รับหรือไม่ การเข้าประชุมสภาฯ สม่ำเสมอไหม การจ้างงานทีมงานเป็นไปเพื่อประโยชน์ของราษฎรจริงหรือไม่ หรือเป็นเพียงการนำงบประมาณไปใช้ในลักษณะเครือญาติ
แหล่งที่มาข้อมูลอ้างอิงและรูปภาพประกอบบทความ
- พระราชกฤษฎีกาเงินประจำตำแหน่งและประโยชน์ตอบแทนอื่นของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา และกรรมาธิการ
- สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร (The Secretariat of the House of Representatives)
- พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2568-2569
- สถาบันพระปกเกล้า (King Prajadhipok’s Institute)